3,5 yaşındaki oğlumuzla İsviçre'de dağlık bölgede yaşadığımız deneyimleri çok da özelleştirmemeye çalışarak bilgi amaçlı paylaşmak istiyorum. Gitmeden önce hele de çocukla böyle bir deneyimi yaşamış kişilerin bilgi ve tecrübelerine çok ihtiyacım olmuştu.
İşte İsviçre’de Alplerde, özellikle de çocukla gezmek isteyen arkadaşlara hayrı olması dileğiyle bazı notlar...
Genel Bilgiler 1 – Hangi Bölgeye, Nasıl Gidilebilir
1. İsviçre’nin dağlık orta bölgesinde dolaşmak için gidilecek bölge adı: Berner (veya Bernese) – Oberland (Highland). Alplerin kalbinde dolaşılacak yerler ise Jungfrau bölgesinde. (Mürren, Lauterbrunnen, Wengen ve Grindelwald Jungfrau bölgesinde bulunuyor.)
2. Berner – Oberland bölgesinin merkezinde interlaken var. İsmi göller arasında anlamına geliyor; sözkonusu göller Brienz ve Thun gölleri.
3. Lauterbrunnen, interlaken’a yakın minik bir kasaba ve Jungfrau’nun merkezinde bulunuyor.
Tüm harita Bernes Oberland’e ait; kutucukla işaretli yer ise Jungfrau:
4. Gezilecek yerler interlaken’dan ve/veya lauterbrunnen’den hep geçiyor.
5. Easy jet ile basel’e uçulabiliyor. Aylar önceden aldığımız bilet sayesinde 100'er tl'ye uçtuk. Basel havalimanından çıkışta otobüs durağı var; 50 numaralı otobüs doğrudan Basel’de merkez tren istasyonuna götürüyor. Otobüs 10-15 dk’da bir geçiyor. Tren değiştirecekseniz bile, doğrudan gideceğiniz noktaya bilet almanız uygun oluyor. Biz interlaken’da tren değiştirip lauterbrunnen’e geçtik.
6. Dönüşte havalimanına gitmek de aynı şekilde kolay oldu. Interlaken’da Basel trenine bindik; tren istasyonunun hemen çıkışında yine 10-15 dk’da bir kalkan 50 no’lu havalimanı otobüsüyle havalimanına geçiverdik. Tren istasyonu ile havalimanı arası 20-25 dk. idi.
7. Bu sitede moderatör Annika’nın her türlü soruya çok özenerek yanıtlar verdiğini farkettim: http://www.myswissalps.com/en/forum/topic296-swiss-cardberner-oberland-pass--general-advice.aspx
Genel Bilgiler 2 ve Pass Seçimi
8. Sonuçta dağ bölgesine çıkıldığı için yağmur olasılığı her ay var. Çok yürünecekse iyi bir trek ayakkabısı ve yağmurluk/rüzgarlık şart. Yüksek bölgelere çıkılmak isteniyorsa hırka ve içeçek su ile meyve, sandviç alınması unutulmamalı.
9. Gezilere gidilecek olan günün sabahı veya bir önceki akşam ertesi günkü rota ve ulaşım araçlarının saatlerini gözden geçirip az/çok plan yapmakta fayda var. Rotadaki araç saatleri için alınan pass ile verilen kitapçık yeterli oluyor.
10. Gezilecek rotaların belirlenmesi ve buna uygun pass seçimi en zor analiz konularından biri Zira ulaşım en pahalı kalemlerden biri...
İsviçrede tüm ülkeyi kapsayan veya bölgelere özgü kartlar var. Tüm isviçreyi kapsayan kartlar gideceğiniz bölgedeki her ulaşım aracında geçerli olmayabiliyor veya belirli bir indirim sağlıyor. Bölge kartları ise havalimanından gittiğiniz bölgeye ulaşım için yetersiz kalabiliyor. Örneğin biz basel’e uçtuk ve basel bernese – oberland bölgesinde değil.
Sonuçta biz bernese oberland bölge kartı almaya ve uçak ile lauterbrunnen arasındaki ulaşımı ise bilet alıp ödemeye karar verdik.
Biz bernese – oberland regional pass - 15 günlük seçtik, çünkü:
• Swiss pass card veya half pass card alsak gittiğimiz bölgede bütünüyle geçerli değildi, indirim sağlayacağı noktaları, rotaları ise tespit edemedik. Hem bu kartların kendi zaten pahalı olduğundan hem de tüm ulaşımlar pahalı olduğundan kartların sağlayacağı indirimlerin yetersiz olacağını düşündük.
Yalnız şu nokta dikkat çekici: havalimanı ve lauterbrunnen transfer ücreti toplam gidiş dönüş 250 frank kadar tuttu. Half pass (Swiss Half Fare Card) olsa idi bu transfer ücretleri yarı fiyat olurdu bunu değerlendirmeli.
• 7 günlük bölge kartı alında 3 gün free, 4 gün yarı fiyat olacaktı. Ulaşımların pahalı olduğunu farkettiğimizden 15 günlük kart aldık, böylece 5 gün free oldu.
• Jungfrau bölgesine özel 6 gün free jungfraubahn pass da var; bunu jungfraubahn seçmedik çünkü göl turlarını ve meiringen’i kapsamıyordu. Yağmur da çokça yağabildiği için bu çok kısıtlı alanın bize yetmeyeceğini düşündük.
• Kısaca ne yapılsa da en büyük harcama ulaşım olmakta ya da bizim için öyle oldu...
Kalınacak yer önerisi:
1. Lauterbrunnen’de: http://www.camping-jungfrau.ch/
• Lauterbrunnen ‘de tren istasyonuna 15-20 dk. yürüme mesafesinde bulunuyor. (Kamp yerinden tren istasyonuna yürürken bir su değirmeni heykeli üzerini mesken tutmuş örümceğe Sinoska sayesinde hergün selam verdik, ismi de ‘örümcek luther’ oldu:). Lauterbrunnen’den interlaken’e tren ile çok kısa sürüyor.
• Kamp yeri 70’ten çok şelalenin bulunduğu lauterbrunnen vadisinde, Goethe’ye ilhamlar verdiği söylenen Staubbach şelalesine yakın yerde bulunuyor.
• Lonely planet’te de övülen bir kamp yeri olduğunu farkedince sevindik.
• Kampta çadırda, bungalow veya mobile-home’da kalınabiliyor. Bizim kaldığımız mobile home toplam 6 kişilikti: Ranzalı minik bir oda, çift kişilik yataklı daha büyük bir oda, banyo ve açık mutfaklı saloncuk Mutfakta buzdolabı, ocak (fırın yoktu), her türlü mutfak gereci bulunuyordu. (Yücelovski’nin tuna soslu makarnası dahil tüm makarna çeşitlerini tattık :)
Banyoda havlu yoktu, normalde vermiyorlarmış ama rica edince verdiler.
• Mobile-home’a haftalık toplam oda ücreti veriliyor. İçinde kaç kişinin kaldığı ücreti değiştirmiyor. Araştırmalarıma göre en uygun yerlerden biriydi. Sitede güncel fiyatları görmek mümkün. Sitedeki e-mail adresinden erişilebiliyor, her türlü soruya yanıt verebiliyorlar.
• Kamp temiz, kamp yönetimi yardımseverdi. Haziran’ın ilk haftasında çok kalabalık değildi ama ikinci haftası itibariyle alp gezginleri gelmeye başladı
2. Lauterbrunnen’de veya interlaken’da kalınacak kamp yerleri, hostel, oteller var. Bütçeye göre karar vermeli. Interlaken’de “riverlodge” kamp yeri brienz gölünün hemen kıyısında, o da dikkatimi çeken kamp yerlerinden biri olmuştu.
3. Grindelwald’de kalacak yer araştırmamıştım ama orada da geniş bir çarşı var. Trekking için acil ihtiyaçlar buradan da alınabilir.
4. Vadide değil de dağların birinin tepesinde kalmak isteyenler için Mürren’in araştırılmasını öneririm.
Bazı Rotalar ve Birkaç Not
1. Brienz göl turu ve Ballenberg gezisi
• Ballenberg isviçrede geleneksel ne varsa bunların sunulduğu çok özel kocaman bir açık hava müzesi. Bal arılarının nasıl bal yaptığından, dumanda etlerin nasıl pişirildiğine, at çiftliklerine kadar bir çok çeşit çiftlik evleri gezilebiliyor.
• Ballenberg büyük bir alan, girişinde veya buraya gelmeden daha önce gezi planı yapılsa iyi olabilir. Zaten girişte de bu öneriliyor. İki günlük biletler veya tek günlük bilet de satılıyor. Elinizdeki pass her ne ise indirim yapılabilir, sormak lazım.
• İnterlaken – Ost tren istasyonunda “Brienz” yazılı ve bot resimli tabela takip edilerek, hemen çıkışta iskele var, buradan bota binilebilir. Bu iskele “riverlodge”un da karşısında imiş gidince öğrendim.
• Dışarıda oturulursa rüzgarla soğuk, güneşle fazla sıcak olabiliyor.
• Göl turu sonunda Brienz’de inilerek yine iskele yanındaki otobüs durağından Ballenberg’e gidilebilir.
• Ballenberg’den Brienz’e son otobüsü kaçırmamak lazım. Bu nedenle girişte otobüs saatlerine bakmak lazım. Hatta yine brienz göl turu ile dönülmek isteniyorsa, çıkış için bot saatlerini de göz önünde bulundurmalı. Ballenberg’ün birbirinden oldukça uzak iki kapısı var. Otobüs saatlerine bakarken hangi kapıdan kalkış saatine baktığınıza dikkat edin.
• Brienz’e son otobüsü yakalamak da iyi, telaşa gerek yok aslında Brienz’den interlaken’a güzel göl manzaraları eşliğinde giden tren de var. Yarım saatte bir kalkıyor.
• Ballenberg yağmurda zor gezilir ama yağmurlu günlerde göl turları güzel bir tercih oluyor.
• Brienz göl turu sırasında, Brienz’de değil de farklı noktalarda inilip trekking de yapılabilir. Örneğin Iseltwald’de inilip Giessbach şelalesinin tepesine yürünebiliyormuş.
2. Romantik Yolda bir kesit : Grindelwald – First – Grosse Scheidegg trekking
• Tariflere göre romantik yol aslında Meiringen hatta Andermat’ta başlıyor ve Grindelwald’e uzanıyor. Ancak biz yolun yukarı değil, aşağı eğimli olmasını tercih ettiğimizden First’ten Grosse Scheidegg’e geçmeyi tercih ettik.
• Rota Grindelwald’den başlıyor aslında. İnterlaken’den Grindelwald’e doğrudan tren de var En fazla 20 dk sürüyor. Ancak biz yarım saatte oraya ulaşmak yerine Lauterbrunnen’den dişli trene binip Kleine Schedegg üzerinden Grindelwald’e geçtik. 2 saat sürdü ama manzarası müthişti.
• Grindelwald’den First’e teleferik ile çıkılır.
• First’te inilen yerde müthiş manzaralı bir restaurant/bar var. Soluklanmak için... (Bu ülkede tüm yükseklik korkularımı çöpe atmaya çok yaklaştığımı söyleyebilirim ama yine de soluklanmak iyi geliyor :)
• First’ten grosse scheidegg’e birden çok rota var. Hangi yolun çocuk ile yürümeye daha müsait olduğunu burada soruşturunca diğer rotalara göre daha geniş yolları olan bir rota önerdiler, iyi oldu.
• Oyalanarak yürüdüğümüz halde First’ten Grosse Scheidegg’e yürümek 2 saat kadar sürdü. Yol boyunca karşımıza çıkan birkaç turist dışında hiçkimse ve hiç bir durak görmedik. Ayrıca yol yeryer artacak derecede rüzgarlı idi. Hazırlıklı gitmek lazım.
• Grosse Scheidegg’de varılan noktada sadece bir restaurant&otel var. Çorbası güzeldi.
• Grosse’tan Meiringen’e son otobüse yetişmiştik tesadüfen. Bu otobüs saatlerine daha önceden bakmakta fayda varmış
• Grosse’tan Grindelwald’e doğrudan geri inen otobüs de var; buna da binilebilir. Ama saatlere hep dikkat etmeli.
• Romantik yolda devam etmek istediğimizden Meiringen’e geçtik. Bu turistik bir otobüs, reginal pass yarı fiyat sağlıyor sadece. (Summer isminde çılgın bir şoförü vardı ve dünyadaki nadir romantik yollardan birinde bu kadar çok güleceğim aklıma gelmezdi...)
• Meiringen’den interlaken’a trenle dönülebilir. Onca gidilen yola rağmen bir anda interlaken’da oluveriyorsunuz ya da bana öyle geldi
First’ten Grosse’a yürürken...
3. Manlichen view point ve trekking
• Lauterbrunnen’den Wengen’e dişli trenle geçip buradan cable car ile Manlichen’e çıkılır. (Yılmazovski istanbula dönünce rüyalarında cable car bekliyordu işe gitmek için )
• Varılan istasyondan çok uzak olmayan Manlichen view point noktasına yürünür. Buradan bölgenin 3 büyük ve kutsal sayılan dağı (Eiger, Jungfrau, Mönch) ile tüm bölge çok güzel görülüyor.
• Manlichen’den farklı birçok noktaya çok rota var. Asıl hedefimiz Kleine Scheidegg’e yürümekti ama istasyondaki tabelaya göre yol kapalı olduğu için farklı bir rotaya karar verdik: Grindelwald’e doğru yürüdük. Bu rota çocuklarla yürümek için harika: hem aşağı eğimli hem de sürprizlerle dolu. Zaten yolda birkaç çocuklu aile ile de karşılaştık. Birkaç km’de bir tırmanma duvarı, geleneksel müzik aleti, dürbün gözlem kulübesi, kumlu uzun atlama bahçesi vs... ile çocukların dikkatini çeken bir yoldu.
• Rota boyunca gondolalar tepemizden geçiyordu. Biz gondolaya binebileceğimiz ilk noktaya yorgunlukla ulaşıp Grund’a gondola ile geçtik. Buradan da Grindelwald’e trenle ulaştık.
Manlichen’den:
4. Thun göl turu ve Thun keşfi
• Yağmurlu bir günde Thun göl turuna çıkılabilir.
• Thun göl turları için Interlaken west’e geçilmeli. İnterlaken – West tren istasyonunda “Thun” yazılı ve bot resimli tabela takip edilince uygun bota hemen ulaşılıyor.
• Thun güzel ve keyifli bir şehir, aare nehri kıyısında yürünebilir. Thun kalesine çıkılabilir.
• Thun’dan interlaken’a trenle dönülebilir. Bot 2 saat, tren yarım saat sürüyor.
Kaleye çıkarken lotuslu göl sürprizi sizi bekliyor:
5. Lauterbrunnen vadisi – Stechelberg – Murren – Grütshalp – Lauterbrunnen trekking
• Lauterbrunnen vadisinde Stechelberg’e doğru, şelaleler, ağaçlar eşliğinde karlı dağlara karşı düz yolda trekking yapılabilir.
• 2 – 2,5 saatin sonunda Stechelberg’e varılır. Buradan cable car ile en dik tepe olarak geçen Schiltorn’a çıkılabilir veya yürüyüş yapmak için Mürren’e çıkılabilir. Biz Mürren’i tercih ettik.
• Mürren’den Grütschalp’e yürünebilir. Bu yürüyüş aslında daha önce aşağıdan-içinden yürünen vadiyi bu defa dağların tepesinden geri yürümek oluyor. Bu yürüyüş de 2 – 2,5 saat kadar sürüyor.
• Grütshalp’ten cable car ile lauterbrunnen’e inilebiliyor.
Mürren’den (sağ alt köşede dağlara karşı tenis kortu, sol alt köşede ise muhteşem manzaralı restaurantlardan biri görülüyor ):
6. Interlaken biking
• Interlaken – Ost’ta tren istasyonundan interlaken içine doğru yürürken sağda bisiklet kiralanabilecek biryer var. Tesadüfen bulduk. Çocuk için baby sit de veriyorlar. Elektrikli bisikletler çok kolay ve rahat. (Yorgun olmama rağmen ve bisikletin daha çok yoracağından çekinmeme rağmen en keyifli günlerden biriydi...)
• Thun gölüne doğru sürülebilir. Biz doğaçlama Thun’a doğru sürdük, masmavi dağlar ile yemyeşil kırların arasında rüzgarla birlikte salındık durduk. Thun’a doğru bir yerde yol bitti, anayola çıktık ama anayoldan tırsıp bir yerden göl kenarına sızdık oradan da ormanlık bir yol bulup devam ettik (benim için feci bir parkurdu); sonunda iskeleye ulaştık. Şansımıza, yıllanmış ama hala çok bakımlı, özel bir buharlı bir vapur yanaştı ve interlaken’a gemi ile döndük. Bisikletler için ekstra 8 frank alıyorlar.
• Brienz gölü etrafında da bisiklet turu yapılabilir. Hatta o rotanın bisiklet için Thun’a göre daha uygun olduğunu bisikletleri verdikten sonra farkettik
Bisiklet için sadece interlaken bölgesinde bile mavi yeşil harika rotalar var:
7. Schynige Platte de güneşli bir günde gezilmesi gereken güzel bir yermiş. Biz uygun hava koşulları ve zaman ayarlayamadık. Harder Kulm da trekking için önerilmekte. Ve elbette Jungfraujoch’a güneşli bir günde çıkmak... Siz mutlaka yapın kaçırmayın. Biz ise bir dahaki sefere inşallah :)
Yararlanılabilecek Linkler:
http://www.activityworkshop.net/hiking/swisshikemap.html
http://www.ciaobambino.com/ciaobambinoblog/index.php/2011/08/kid-friendly-hiking-on-childrens-adventure-trail-murren-switzerland/
http://www.alporama.ch/gv2/get/get_ov_gemeinde.asp?idBezirk=211
http://www.newlyswissed.com/?p=11298
http://www.myswitzerland.com/en/home/interests/hiking1/hike-service/swiss-hike-iphone-app.html
http://www.ersu.net/tourism/geziler/200906060613/isvicre.pdf
http://www.marcusandthaneeya.com/2010/08/excursions-on-the-jungfraubahnen-pass/
http://www.trekearth.com/
http://switzerland.isyours.com/images/rg.maps.bernese.pdf
http://www.meteoschweiz.admin.ch/web/fr/meteo/previsions_en_detail.html
http://www.swisspasses.com/railpass/swiss-regional-rail-passes/
http://www.rac.co.uk/driving-abroad/switzerland/
http://www.postbus.ch/
http://www.bfm.admin.ch/content/dam/data/migration/publikationen/willkommen/willkommen-tr.pdf
http://lauterbrunnenaccommodation.onestophoteldeals.com/